Strefa wiedzy - Badania

„Bycie miastowym zobowiązuje” – dlatego nawet pochodzący z najmniejszych polskich miasteczek zadłużają się na potęgę. Aż 27 % dłużników w bazie danych Krajowego Rejestru Długów stanowią mieszkańcy małych miast. To dużo, patrząc na fakt, że w miastach do 20 tys. mieszkańców mieszka jedynie 13% Polaków. Ich zadłużenie wynosi już 8,4 mld złotych. Dłużnik pochodzący z małego miasta ma średnio 15 827 zł długu, co w przeliczeniu na jednego mieszkańca wynosi 1 685 złotych.

Aż trzykrotnie wzrosła w ciągu 4 lat wielkość długów Polaków w średnim wieku. Osoby pomiędzy 36 a 59 rokiem życia mają do oddania 28,5 mld zł - wynika z najnowszych danych Krajowego Rejestru Długów. Jeszcze cztery lata temu było to 10 mld zł. Zadłużeniu sprzyja z jednej strony życie ponad stan i kupowanie na kredyt kosztownych rzeczy, jak samochód, sprzęt RTV z najwyższej półki czy… droga kurtka skórzana, które trudno potem spłacać. Z drugiej - perturbacje życiowe, jak strata pracy czy nagła choroba, powodujące, że zaczyna brakować pieniędzy na bieżące wydatki.

Niemal cztery z dziesięciu firm z sektora MŚP deklarują, że nie podjęłyby współpracy z dłużnikiem, a blisko połowa zrobiłaby to tylko wtedy, gdy za produkt bądź usługę zapłaciłby on z góry. Tyle że, jak wynika z badania Kaczmarski Inkasso „Audyt windykacyjny”, spośród przedsiębiorstw deklarujących niechęć do dłużników, ponad połowa nie sprawdza wiarygodności finansowej swoich kontrahentów. To oznacza, że wiele z nich współpracuje z nierzetelnymi firmami, nie zdając sobie nawet z tego sprawy.

Nie sprawdzają swoich kontrahentów, nie mają przygotowanego scenariusza na wypadek pojawienia się kłopotów, a gdy ich partnerzy biznesowi nie regulują zobowiązań, nie są konsekwentne w realizacji swoich zapowiedzi - taki obraz mikrofirm w Polsce wyłania się z badań przeprowadzonych pod koniec 2017 roku na zlecenie Rzetelnej Firmy oraz Kaczmarski Inkasso, partnerów Krajowego Rejestru Długów. Problem jest znaczący, bo według najnowszych danych GUS, działalność gospodarczą w Polsce prowadzi około 2 miliony przedsiębiorstw zatrudniających do 9 osób.

Młodzi Polacy mają 535 mln złotych długu – wynika z danych Krajowego Rejestru Długów. W ciągu ostatniego roku ich zadłużenie wzrosło o 62 proc. Na liście dłużników jest 152 tys. osób w wieku 18-25 lat. Znaleźli się na niej za niespłacone pożyczki, nieuregulowane rachunki za telefon i niezapłacone mandaty za jazdę na gapę. Średnia zaległość młodej osoby przekracza 3,5 tys. złotych.

Są młode, mieszkają na wsi lub w małym miasteczku na Śląsku bądź Mazowszu i mają blisko 4,5 tys. złotych do oddania. Chociaż na listach dłużników kobiety zaczynają przeważać po 65. roku życia, to w przypadku długów w firmach pożyczkowych, już w młodym wieku zaczynają dorównywać mężczyznom. Jest ich tyle samo, co panów, ale ich długi są większe. W przeciwieństwie do banków – tu nadal wyraźnie dominuje płeć brzydka – wynika z danych Krajowego Rejestru Długów.

Tylko 27 proc. przedsiębiorców jest konsekwentnych w stosowaniu sankcji wobec firm, które nie płacą im za towary i usługi. Mimo że zapowiadają podjęcie różnorodnych działań zmierzających do odzyskania pieniędzy, to z ich wdrażaniem w życie jest gorzej. Jeszcze dwa lata wcześniej prawie połowa przedsiębiorców deklarowała żelazną konsekwencję w dochodzeniu zapłaty za wystawione faktury – wynika z badania „Audyt windykacyjny” przeprowadzonego na zlecenie firmy windykacyjnej Kaczmarski Inkasso.

41 proc. firm nie chce współpracować z dłużnikami, a 45 proc. gotowa jest im cokolwiek sprzedać tylko za gotówkę. Jednocześnie prawie 50 proc. firm nie sprawdza kontrahentów przed zawarciem transakcji. W efekcie aż 8 na 10 ma kłopoty z odzyskiwaniem należności. Jakby tego było mało połowa przedsiębiorców nie posiada awaryjnych planów działania w przypadku, gdy klient nie płaci. Najczęściej czekają tydzień i dzwonią do niego lub wysyłają sms-y z przypomnieniem. Z różnym skutkiem.

Niemal 70 procent firm uważa, że maksymalny ustawowy termin na zapłatę faktury nie powinien być dłuższy niż miesiąc - wynika z badań przeprowadzonych przez Krajowy Rejestr Długów we współpracy z Ministerstwem Rozwoju. Jednocześnie dwie trzecie badanych firm przyznaje, że ich kontrahenci stosują różne wybiegi, aby zapłacić im jak najpóźniej opóźniając akceptację faktury.

Zadłużenie 62 spółek giełdowych, które zostały wpisane do Krajowego Rejestru Długów sięga niemal 29 milionów złotych. To oznacza, że w ciągu ostatnich sześciu miesięcy wzrosła zarówno liczba giełdowych dłużników, jak i ich zadłużenie. W KRD znajduje się obecnie co siódma spółka z warszawskiej giełdy.

Coraz więcej firm przyznaje, że zapłatę za sprzedane towary i usługi dostaje po terminie, a mimo to połowa z nich nie ma opracowanego scenariusza, co robić, kiedy klient nie płaci - taki obraz rodzimego biznesu przedstawia najnowsze badanie „Audyt windykacyjny”, przeprowadzone przez Keralla Research na zlecenie Kaczmarski Inkasso. Optymistyczne jest jednak to, że w stosunku do badania z 2015 r. wzrósł odsetek firm, które plany awaryjne posiadają.

1198 lat - tyle musiałby pracować najbardziej zadłużony dłużnik notowany w Krajowym Rejestrze Długów, aby spłacić swój dług. Oczywiście, zakładając, że zarabia on średnią krajową, całą pensję przeznacza na spłatę zaległych zobowiązań i nie ma odsetek za płatności po terminie. Większość dłużników notowanych w KRD ma zdecydowanie krótszą drogę do pozbycia się problemów. Na spłatę średniego długu konsumenta potrzeba bowiem niespełna pół roku.