Dłużnik spłacił należność główną, ale nie odsetki – co możesz zrobić?

Spłata należności głównej w pigułce

• Zapłata samej należności głównej nie zawsze kończy sprawę. Jeżeli dłużnik zapłacił po terminie, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, nawet jeśli nie poniósł szkody i nawet jeśli opóźnienie nie wynikało z winy dłużnika. Wynika to z art. 481 Kodeksu cywilnego.
• Wierzyciel może rozliczyć otrzymaną wpłatę najpierw na zaległe należności uboczne, czyli np. odsetki, a dopiero potem na należność główną związaną z tym samym długiem. Podstawą jest art. 451 Kodeksu cywilnego.
• Sam tytuł przelewu wpisany przez dłużnika, np. „spłata kapitału” albo „zapłata faktury”, nie zawsze przesądza o tym, że cała wpłata musi być zaliczona wyłącznie na należność główną. Sąd Najwyższy wskazał, że należność główna i odsetki od niej stanowią jeden dług, a wierzyciel może zaliczyć wpłaty najpierw na zaległe odsetki, jeśli nie potwierdził innego rozliczenia.
• Jeżeli wierzyciel przyjął wpłatę, ale nie zrzekł się odsetek, może wysłać dłużnikowi rozliczenie, notę odsetkową albo wezwanie do zapłaty odsetek.
• W zwykłych relacjach cywilnych wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie od 5 marca 2026 r. wynosi 9,25% w stosunku rocznym.
• W transakcjach handlowych stawki są inne. Od 1 stycznia do 30 czerwca 2026 r. wynoszą 12% rocznie, gdy dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym oraz 14% rocznie w pozostałych transakcjach handlowych.
• Odsetki też mogą się przedawnić. Zasadniczo roszczenia o świadczenia okresowe oraz roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się po 3 latach.

Czy dłużnik może zapłacić tylko należność główną?

Dłużnik może przelać dowolną kwotę, ale to nie znaczy, że jednostronnie zamyka cały dług. Jeżeli płatność była opóźniona, obok należności głównej powstało roszczenie o odsetki. Wierzyciel nie musi rezygnować z odsetek tylko dlatego, że dłużnik zapłacił kapitał.

Przykład: kontrahent miał zapłacić 10 000 zł do 10 kwietnia. Zapłacił 10 000 zł dopiero 10 maja. Należność główna wpłynęła, ale przez miesiąc pozostawała niespłacona. Za ten okres wierzyciel może naliczyć odsetki za opóźnienie.

Warto jednak uważać na słowa używane w korespondencji. Jeżeli po wpłacie napiszesz dłużnikowi: „potwierdzamy całkowite rozliczenie sprawy” albo „zadłużenie zostało spłacone w całości”, możesz utrudnić sobie późniejsze dochodzenie odsetek. Bezpieczniej napisać: „potwierdzamy wpływ kwoty głównej; do zapłaty pozostają odsetki za opóźnienie, których rozliczenie prześlemy osobno”.

Czy odsetki należą się automatycznie?

W wielu sytuacjach tak. Przy świadczeniu pieniężnym, np. zapłacie faktury, czynszu, wynagrodzenia za usługę czy zwrotu pożyczki, odsetki za opóźnienie wynikają z samego faktu nieterminowej zapłaty.

Art. 481 Kodeksu cywilnego przewiduje, że wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, nawet jeżeli nie poniósł żadnej szkody i nawet jeżeli opóźnienie było skutkiem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Jeżeli stopa odsetek nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie.

To ważne, bo dłużnicy często tłumaczą się w ten sposób:

• „nie zapłaciłem, bo mój klient też mi nie zapłacił”,
• „księgowość przeoczyła fakturę”,
• „przelew nie wyszedł z powodu błędu systemu”,
• „zapłaciłem główną kwotę, więc temat jest zamknięty”,
• „odsetki nie były wpisane na fakturze”.

Takie argumenty nie muszą pozbawiać wierzyciela prawa do odsetek. Kluczowe jest to, czy dłużnik miał obowiązek zapłacić określoną kwotę w określonym terminie i czy zrobił to po terminie.

Jak rozliczyć wpłatę: najpierw odsetki czy należność główna?

To najważniejszy punkt w całej sprawie. Jeżeli dłużnik zapłacił kwotę odpowiadającą należności głównej, ale wcześniej narosły odsetki, wierzyciel powinien sprawdzić, jak prawidłowo zaliczyć wpłatę.
Kodeks cywilny przewiduje, że dłużnik mający kilka długów tego samego rodzaju wobec tego samego wierzyciela może wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednocześnie to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć do związanych z tym długiem zaległych należności ubocznych oraz zalegających świadczeń głównych.

W praktyce oznacza to, że jeżeli masz jedną zaległą fakturę i odsetki od tej faktury, możesz rozliczyć wpłatę najpierw na odsetki, a dopiero resztę na należność główną. Wtedy może się okazać, że po zaksięgowaniu przelewu nadal pozostaje nie tylko kwota odsetek, ale część należności głównej.

Przykład rozliczenia

Dłużnik ma zapłacić:

• 10 000 zł należności głównej,
• 150 zł odsetek za opóźnienie.

Przelewa 10 000 zł i wpisuje w tytule „zapłata faktury”.
Wierzyciel może zaliczyć:

• 150 zł na odsetki,
• 9850 zł na należność główną.

Do zapłaty pozostaje wtedy 150 zł należności głównej, a nie „same odsetki”. Dodatkowo od tej niespłaconej części należności głównej mogą naliczać się dalsze odsetki, dopóki nie zostanie uregulowana.

Kiedy trzeba uważać?

Jeżeli wierzyciel wyraźnie potwierdził dłużnikowi, że zalicza całą wpłatę zgodnie z jego wskazaniem wyłącznie na należność główną, późniejsza zmiana rozliczenia może być problematyczna. Sąd Najwyższy wskazał, że jeśli wierzyciel potwierdzi zaliczenie wpłaty zgodnie ze wskazaniem dłużnika, nie ma już możliwości skorzystania z uprawnienia do innego zaliczenia.
Dlatego przy spóźnionej płatności nie warto automatycznie wysyłać lakonicznego potwierdzenia „faktura zapłacona”. Lepiej od razu przygotować saldo po rozliczeniu wpłaty.

Co zrobić krok po kroku, gdy dłużnik nie zapłacił odsetek?

Najlepiej działać spokojnie, ale formalnie. Dłużnik często płaci kapitał i liczy, że wierzyciel „odpuści” drobną kwotę odsetek. Jeżeli chcesz dochodzić pełnej należności, potrzebujesz jasnego rozliczenia.

1. Sprawdź, czy odsetki rzeczywiście się należą
Najpierw ustal podstawę długu i termin płatności. Może on wynikać z faktury, umowy, zamówienia, regulaminu, harmonogramu, wezwania do zapłaty albo przepisów.
Jeżeli termin nie został oznaczony i nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Taką zasadę przewiduje art. 455 Kodeksu cywilnego.

Sprawdź więc:

• jaka była kwota główna,
• kiedy miała zostać zapłacona,
• kiedy faktycznie wpłynęły pieniądze,
• czy zapłata była pełna,
• jaką stawkę odsetek należy zastosować,
• czy sprawa dotyczy zwykłego długu cywilnego czy transakcji handlowej.

2. Ustal właściwą stawkę odsetek
Nie każda sprawa ma tę samą stawkę. W zwykłych relacjach cywilnych stosuje się odsetki ustawowe za opóźnienie z Kodeksu cywilnego, chyba że strony ustaliły inną stawkę zgodną z przepisami. Od 5 marca 2026 r. stawka odsetek ustawowych za opóźnienie wynosi 9,25% rocznie.

W relacjach między przedsiębiorcami często zastosowanie mają odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych stosuje się do transakcji, których stronami są m.in. przedsiębiorcy, osoby wykonujące wolny zawód i inne podmioty wskazane w ustawie.

W transakcjach handlowych wierzycielowi, co do zasady bez wezwania, przysługują odsetki za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeśli spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie.

3. Policz odsetki do dnia zapłaty należności głównej
Jeżeli dłużnik spłacił całą należność główną, odsetki od tej kwoty liczysz do dnia zapłaty. Po tej dacie odsetki od spłaconej należności głównej już nie narastają.

Przykład: faktura miała termin płatności 15 maja. Dłużnik zapłacił kwotę główną 30 czerwca. Odsetki liczysz od dnia po terminie płatności do dnia zapłaty, czyli za okres opóźnienia. Jeżeli w tym czasie zmieniła się stawka odsetek, odsetki trzeba policzyć odcinkami.

Warto skorzystać z kalkulatora albo arkusza, ale wynik zawsze trzeba sprawdzić: kwota główna, liczba dni opóźnienia i właściwa stopa procentowa muszą się zgadzać. Na naszym blogu znajdziesz poradnik o naliczaniu odsetek od nieopłaconej faktury, który warto przeczytać.

4. Sprawdź, czy możesz zaliczyć wpłatę najpierw na odsetki
Jeżeli dłużnik nie zapłacił odsetek, ale przelał kwotę równą należności głównej, nie księguj automatycznie sprawy jako zamkniętej. Sprawdź art. 451 Kodeksu cywilnego i swoje wcześniejsze komunikaty.

Masz dwie typowe możliwości:

1. zaliczyć wpłatę tak, jak wskazał dłużnik, np. na należność główną, i dochodzić samych odsetek;
2. zaliczyć wpłatę najpierw na zaległe odsetki, a pozostałą część na należność główną, jeśli pozwala na to sytuacja.

Druga opcja jest korzystniejsza dla wierzyciela, bo niespłacona część należności głównej nadal będzie generować odsetki. Trzeba jednak zachować spójność w dokumentach i korespondencji.

5. Wyślij rozliczenie albo notę odsetkową
Dłużnik powinien dostać jasną informację, z czego wynika pozostała kwota. W praktyce firmy często wystawiają notę odsetkową albo wysyłają rozliczenie salda. Taki dokument powinien zawierać:

• dane wierzyciela i dłużnika,
• numer faktury, umowy albo innego dokumentu źródłowego,
• kwotę należności głównej,
• pierwotny termin płatności,
• datę faktycznej zapłaty,
• liczbę dni opóźnienia,
• zastosowaną stawkę odsetek,
• kwotę odsetek,
• informację, jak zaliczono wpłatę,
• termin zapłaty pozostałej kwoty,
• numer rachunku bankowego.

Jeżeli dłużnik zapłacił należność główną i nie kwestionuje długu, często sama dobrze przygotowana nota odsetkowa wystarczy, aby zamknąć sprawę.

6. Wyślij wezwanie do zapłaty odsetek
Jeżeli dłużnik nie reaguje na notę albo odmawia zapłaty, kolejnym krokiem jest wezwanie do zapłaty. Powinno być krótkie, rzeczowe i konkretne.

W wezwaniu wskaż:

• że należność główna została zapłacona po terminie,
• za jaki okres naliczasz odsetki,
• jaka kwota pozostała do zapłaty,
• jak została rozliczona wpłata,
• w jakim terminie oczekujesz zapłaty,
• co zrobisz w razie braku reakcji.

W poradniku o wezwaniu do zapłaty przeczytasz, że prawidłowy dokument powinien zawierać m.in. dokładną kwotę do zapłaty wraz z odsetkami, podstawę roszczenia, termin i sposób płatności oraz informację o konsekwencjach braku zapłaty.

7. Rozważ windykację polubowną
Jeżeli dłużnik ignoruje wezwania, kwestionuje odsetki bez podstaw albo gra na czas, warto rozważyć windykację polubowną. To etap, który nie musi oznaczać od razu sądu, ale porządkuje kontakt z dłużnikiem i pokazuje, że wierzyciel nie zamierza rezygnować z należnej kwoty.

Windykacja to proces, który może obejmować etap polubowny, sądowy i egzekucyjny. Polubowne zakończenie sprawy jest możliwe w każdym czasie, a im szybciej do niego dojdzie, tym większych kosztów można uniknąć.

Czy można dochodzić samych odsetek, gdy kapitał został spłacony?

Tak. Jeżeli dłużnik spłacił należność główną, ale nie zapłacił odsetek, wierzyciel może dochodzić pozostałej kwoty. Odsetki za opóźnienie są roszczeniem pieniężnym wynikającym z nieterminowej zapłaty.

W praktyce wygląda to tak:

1. dłużnik miał zapłacić kwotę główną w terminie;
2. nie zrobił tego;
3. powstały odsetki za opóźnienie;
4. dłużnik później spłacił kapitał;
5. odsetki za okres opóźnienia nadal pozostają do zapłaty.

Trzeba jednak pamiętać, że od zaległych odsetek nie zawsze można naliczać kolejne odsetki. Kodeks cywilny przewiduje, że od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.

Mówiąc prościej: nie należy automatycznie „doliczać odsetek od odsetek” w zwykłym wezwaniu, jeśli nie zachodzi jedna z ustawowych sytuacji.

Co z rekompensatą za koszty odzyskiwania należności?

Jeżeli sprawa dotyczy transakcji handlowej, warto sprawdzić nie tylko odsetki, ale też rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych przewiduje, że wierzycielowi od dnia nabycia uprawnienia do odsetek przysługuje bez wezwania rekompensata za koszty odzyskiwania należności. Jej wysokość wynosi równowartość 40 euro, 70 euro albo 100 euro – zależnie od wartości świadczenia pieniężnego.

Kwoty są następujące:

• do 5000 zł to 40 euro,
• powyżej 5000 zł, ale mniej niż 50 000 zł to 70 euro,
• od 50 000 zł to 100 euro.

Równowartość rekompensaty ustala się według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne. To oznacza, że w niektórych sprawach po spóźnionej zapłacie kapitału do rozliczenia mogą pozostać nie tylko odsetki, ale też rekompensata. Warto jednak każdorazowo sprawdzić, czy sprawa rzeczywiście spełnia warunki transakcji handlowej.

Czy dłużnik może odmówić zapłaty odsetek, bo „nie było ich na fakturze”?

Może odmówić, ale sama odmowa nie przesądza sprawy. Odsetki za opóźnienie nie muszą być wpisane na pierwotnej fakturze, aby mogły być dochodzone. Podstawa wynika z przepisów albo z umowy.

Faktura zwykle wskazuje kwotę główną i termin płatności. Jeżeli dłużnik płaci po terminie, odsetki można naliczyć później – po ustaleniu liczby dni opóźnienia i właściwej stawki. Warto jednak zadbać o przejrzystość. Dłużnik powinien otrzymać dokument, z którego wynika:

• od jakiej kwoty naliczono odsetki,
• za jaki okres,
• według jakiej stawki,
• jaka kwota pozostaje do zapłaty.

Im bardziej czytelne rozliczenie, tym trudniej dłużnikowi twierdzić, że żądanie jest bezpodstawne.

Czy warto dochodzić małej kwoty odsetek?

To zależy od sytuacji. Przy niewielkiej kwocie wierzyciel często zastanawia się, czy gra jest warta czasu. Warto jednak pamiętać, że rezygnowanie z odsetek w każdej sprawie może utrwalać u kontrahentów przekonanie, że opóźnienia nic nie kosztują.

Z perspektywy firmy znaczenie ma nie tylko sama kwota, ale też:

• skala współpracy z dłużnikiem,
• liczba podobnych przypadków,
• dotychczasowa historia płatności,
• relacja biznesowa,
• koszty dalszych działań,
• ryzyko przedawnienia,
• sygnał wysyłany innym kontrahentom.

Przy stałej współpracy można czasem rozważyć rozwiązanie polubowne, np. zapłatę odsetek przy kolejnej fakturze albo formalne ostrzeżenie, że kolejne opóźnienia będą rozliczane bez odstępstw. Przy dłużniku, który regularnie płaci po terminie, konsekwentne dochodzenie odsetek jest elementem ochrony płynności.

Kiedy nie zwlekać z działaniem?

Nie warto odkładać sprawy, gdy:

• dłużnik ignoruje korespondencję,
• zapłacił kapitał dopiero po wielu wezwaniach,
• kwestionuje odsetki bez żadnych argumentów,
• masz więcej zaległości wobec tego samego kontrahenta,
• zbliża się termin przedawnienia,
• dłużnik ma problemy z płynnością,
• opóźnienia zaczynają się powtarzać,
• zaległe odsetki i koszty odzyskiwania należności mają istotną wartość.

Przedawnienie ma duże znaczenie. Zgodnie z Kodeksem cywilnym termin przedawnienia wynosi zasadniczo 6 lat, ale dla roszczeń o świadczenia okresowe i roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 3 lata.

Odsetki są świadczeniem okresowym, dlatego w praktyce trzeba pilnować trzyletniego terminu. Jeżeli sprawa dotyczy przedsiębiorcy, termin trzyletni będzie miał znaczenie również z powodu związku roszczenia z działalnością gospodarczą.

Czy można skierować sprawę do sądu tylko o odsetki?

Tak, jeżeli dłużnik nie płaci odsetek dobrowolnie, można dochodzić ich sądownie. W pozwie trzeba jasno wykazać:

• z czego wynikała należność główna,
• kiedy była wymagalna,
• kiedy dłużnik faktycznie zapłacił,
• jaką stawkę odsetek zastosowano,
• za jaki okres naliczono odsetki,
• jaka kwota pozostała do zapłaty,
• czy i jak zaliczono wcześniejsze wpłaty.

W prostszych sprawach możliwe może być postępowanie upominawcze albo elektroniczne postępowanie upominawcze. E-sąd to rozwiązanie ułatwiające dochodzenie roszczeń cywilnych, gdy dłużnik nie spłaca długu mimo wcześniejszych działań polubownych.

Przed skierowaniem sprawy do sądu warto jednak ocenić proporcję kosztów, kwoty i szans na dobrowolną zapłatę. Często dobrze przygotowane wezwanie albo działania windykacji polubownej wystarczą, aby odzyskać odsetki bez procesu.

Najczęstsze błędy wierzycieli

Sprawy o odsetki wydają się proste, ale drobne błędy potrafią osłabić pozycję wierzyciela. Najczęściej problemem nie jest samo prawo do odsetek, ale sposób dokumentowania i komunikacji.

1. Automatyczne zamknięcie sprawy po wpłacie kapitału. Wpłata należności głównej nie musi oznaczać pełnej spłaty. Najpierw sprawdź, czy powstały odsetki i czy wpłatę można zaliczyć najpierw na należności uboczne.

2. Brak informacji o sposobie rozliczenia wpłaty. Jeżeli zaliczasz wpłatę najpierw na odsetki, poinformuj dłużnika o aktualnym saldzie. Dzięki temu ograniczasz ryzyko nieporozumień.

3. Potwierdzenie „spłaty całości”, mimo że zostały odsetki. Takie sformułowanie może zostać później wykorzystane przez dłużnika. Lepiej pisać precyzyjnie: „wpłata została zaksięgowana; do zapłaty pozostają odsetki”.

4. Zastosowanie złej stawki. Inne stawki dotyczą zwykłych odsetek za opóźnienie, a inne transakcji handlowych. Dodatkowo stawki mogą się zmieniać w czasie. Jeżeli opóźnienie obejmuje kilka okresów, wyliczenie może wymagać podziału na odcinki.

5. Naliczanie odsetek od odsetek bez podstawy. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony uzgodniły ich doliczenie do sumy długu.

6. Zwlekanie z wezwaniem. Im dłużej czekasz, tym większe ryzyko, że dłużnik przestanie reagować, zmieni dane kontaktowe albo zacznie kwestionować wcześniejsze ustalenia. Zwłoka ma też znaczenie przy przedawnieniu.

Przykładowa treść wezwania do zapłaty odsetek

Poniższy przykład można potraktować jako punkt wyjścia. Przed wysłaniem dopasuj go do swojej sprawy, dokumentów i sposobu rozliczenia wpłaty.

Wezwanie do zapłaty odsetek za opóźnienie
W związku z zapłatą należności wynikającej z faktury nr [numer faktury] po terminie płatności wzywamy do zapłaty odsetek za opóźnienie w wysokości [kwota] zł.

Należność główna w kwocie [kwota] zł była wymagalna w dniu [data]. Zapłata wpłynęła w dniu [data]. Odsetki zostały naliczone za okres od [data] do [data], według stawki [stawka] w stosunku rocznym.
Prosimy o zapłatę kwoty [kwota] zł w terminie [np. 7 dni] od dnia otrzymania niniejszego wezwania na rachunek: [numer rachunku].

Brak zapłaty w wyznaczonym terminie może skutkować skierowaniem sprawy do dalszych działań windykacyjnych lub na drogę postępowania sądowego.

Sprawdź też, czym jest nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.

Kiedy warto skorzystać ze wsparcia w windykacji?

Jeżeli dłużnik zapłacił kapitał, ale odmawia zapłaty odsetek, sprawa może wydawać się „za mała” na formalne działania. W praktyce takie sytuacje często pokazują sposób działania kontrahenta. Jeżeli ktoś regularnie płaci po terminie i ignoruje odsetki, problem może się powtarzać.
Wsparcie w windykacji polubownej warto rozważyć, gdy:

• dłużnik nie odpowiada na wezwania,
• kwestionuje odsetki bez podstaw,
• zaległość dotyczy wielu faktur,
• firma nie ma czasu na regularny kontakt,
• zależy Ci na formalnym, ale polubownym tonie,
• chcesz odzyskać pieniądze bez kierowania sprawy od razu do sądu.

Kaczmarski Inkasso może wesprzeć wierzyciela w uporządkowaniu kontaktu z dłużnikiem i prowadzeniu działań zmierzających do dobrowolnej spłaty. Przy roszczeniach o odsetki szczególnie ważne jest jasne rozliczenie: dłużnik powinien wiedzieć, skąd wynika kwota, za jaki okres została naliczona i co stanie się, jeśli nadal jej nie zapłaci.

Podsumowanie

Jeżeli dłużnik spłacił należność główną, ale nie zapłacił odsetek, nie zawsze oznacza to koniec sprawy. Wierzyciel może dochodzić odsetek za czas opóźnienia, a w wielu przypadkach może też zaliczyć otrzymaną wpłatę najpierw na odsetki, a dopiero potem na należność główną.

Najważniejsze jest uporządkowanie rozliczenia. Sprawdź termin płatności, datę wpływu pieniędzy, właściwą stawkę, możliwość zaliczenia wpłaty na należności uboczne i termin przedawnienia. Następnie wyślij dłużnikowi jasną notę odsetkową lub wezwanie do zapłaty.

Nie warto automatycznie rezygnować z odsetek. Dla firmy to nie tylko dodatkowa kwota, ale też sygnał, że termin płatności ma znaczenie, a opóźnienia nie pozostają bez konsekwencji.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi (FAQ)

Czy dłużnik musi zapłacić odsetki, jeśli spłacił należność główną?

Tak, jeżeli zapłacił należność główną po terminie i powstało opóźnienie. Zapłata kapitału nie likwiduje automatycznie prawa wierzyciela do odsetek za okres, w którym pieniądze były przeterminowane.

Czy mogę zaliczyć wpłatę najpierw na odsetki?

Co do zasady tak, jeżeli odsetki są związane z danym długiem. Art. 451 Kodeksu cywilnego pozwala wierzycielowi zaliczyć wpłatę przede wszystkim na zaległe należności uboczne, a następnie na świadczenie główne. Trzeba jednak sprawdzić, czy wierzyciel wcześniej nie potwierdził innego sposobu rozliczenia wpłaty.

Co zrobić, jeśli dłużnik w tytule przelewu wpisał „spłata należności głównej”?

Sam tytuł przelewu nie zawsze rozstrzyga sprawę. Jeżeli dług obejmuje należność główną i zaległe odsetki, wierzyciel może mieć prawo zaliczyć wpłatę najpierw na odsetki. Dobrze jest poinformować dłużnika o sposobie księgowania i aktualnym saldzie.

Jak wezwać dłużnika do zapłaty odsetek?

Najlepiej wysłać krótkie wezwanie lub notę odsetkową. Wskaż kwotę główną, termin płatności, datę faktycznej zapłaty, okres opóźnienia, zastosowaną stawkę, wyliczoną kwotę odsetek i termin zapłaty. Zachowaj kopię wezwania i dowód wysyłki.

Czy od odsetek można naliczać kolejne odsetki?

Nie automatycznie. Kodeks cywilny przewiduje, że od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się doliczyć zaległe odsetki do długu.

Czy odsetki za opóźnienie trzeba wykazać na fakturze?

Nie muszą znajdować się na pierwotnej fakturze. Odsetki można naliczyć później, gdy wiadomo już, ile dni trwało opóźnienie. W praktyce wierzyciele często wystawiają notę odsetkową albo wysyłają osobne rozliczenie.

Czy można iść do sądu tylko o odsetki?

Tak, jeśli należność główna została spłacona, a odsetki pozostały niezapłacone. Trzeba jednak wykazać podstawę roszczenia, termin płatności, datę zapłaty kapitału, sposób wyliczenia odsetek i kwotę pozostałą do zapłaty.

Kiedy odsetki się przedawniają?

Roszczenia o świadczenia okresowe, do których należą odsetki, zasadniczo przedawniają się po 3 latach. Ten sam termin dotyczy co do zasady roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Podstawa prawna i źródła

Poniżej zebraliśmy najważniejsze akty prawne i źródła, na których opiera się materiał. Zestawienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.

1. Kodeks cywilny – w szczególności art. 118, art. 451, art. 455, art. 481 i art. 482; tekst ujednolicony opracowany przez Kancelarię Sejmu według stanu na 06.05.2026, dostęp: 02.06.2026.
2. Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 kwietnia 2026 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, dostęp: 02.06.2026.
3. Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych – w szczególności art. 7, art. 8, art. 10, art. 11b i art. 11c, dostęp: 02.06.2026.
4. Obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 11 grudnia 2025 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, dostęp: 02.06.2026.
5. Wyrok Sądu Najwyższego z 4 listopada 2016 r., I CSK 732/15 – dotyczący zaliczania wpłat w pierwszej kolejności na odsetki, dostęp: 02.06.2026.